HERBATKA

Charles Lamb, znany smakosz herbaty:
"Wiara w herbatę to wielka sztuka zakrywania piękna, by je odkrywać ponownie, i domyślania się, czegoś, czego się nie ma odwagi ujawnić. Jest to subtelna tajemnica, jak można śmiać się z samego siebie, dyskretnie, ale serdecznie, a tym samym jest to najdoskonalsza recepta filozofów na wspaniałe samopoczucie."

T'ien Yiheng:
"Herbatę się pija, by zapomnieć o hałasie świata."

Pamela Dugdale:
"Dla dwóch osób siedzących razem przy dzbanku herbaty i świeżych ciasteczkach wszystkie wielkie problemy świata przestają istnieć. W tej chwili przyjaciele znajdują się we własnym << cudownym ogrodzie >>."

Nancy Reagan:
"Kobieta jest jak herbata w torebce - z jej mocy można zdać sobie sprawę tylko w gorącej wodzie."

Jaroslav Durych:
"Szczęśliwe małżeństwo to mieszanka herbaty, składająca się z miłości, przyjaźni, namiętności i szacunku."

Katherine Mansfield:
"Najsmutniejszy z napoi — filiżanka słabej herbaty."

Stefan Kisielewski:
"Od samego mieszania herbata nie staje się słodsza."

Jeremi Przybora (Kabaret Starszych Panów):
"Bo póki, póki ciebie nam pić, póty jak w niebie, jak w niebie nam żyć herbatko[...]. Ach po co, po co, po co nam żyć, kiedy nie będzie wolno nam pić herbatki, herbatki..."

Przysłowie kaukaskie:
Gdy masz dobrą żonę, barszcz i mocną herbatę, możesz być całkowicie zadowolony z życia.

Przysłowia chińskie:
Całowanie przypomina picie herbaty z sita - ani jednym, ani drugim nigdy nie można się nasycić.

Pocałunek to tak, jak gdyby jednym haustem wypić herbatę - nie masz tego nigdy dość.

Najlepsza herbata pochodzi z wysokich gór.

Herbata, która czeka na gościa (zimna), staje się jego śmiercią.

Na każdą chorobę inne lekarstwo, a herbata jest lekarstwem na każdą chorobę.

Tyle jest rodzajów herbaty, ilu żyje na ziemi Chińczyków.

Nadzieja jest jak cukier w herbacie, nawet jeśli jej niewiele, osładza wszystko.

Inne:
Kobieta winna być jak herbata: słodka, mocna i gorąca.

Herbata to nektar świata.

Boczek wieprzowy po seczuańsku

1 kg chudego boczku, 8 ząbków czosnku, 5 plastrów świeżego imbiru, 5 piór zielonej cebulki, 1 łyżka ziaren pieprzu.

Sos:
1 łyżka herbaty liściastej, 1 szklanka wody, 4 łyżki sosu sojowego, 2 łyżki białego wytrawnego wina, 2 łyżki cukru, 1 łyżka oleju sezamowego, mąka.

W małym rondlu zagotować 1 szklankę wody, dodać herbatę, gotować 3 minuty, odcedzić. Wywar przelać do większego rondla, dodać pieprz, imbir, czosnek, pokrojony na porcje boczek i gotować na małym ogniu 30 minut, co jakiś czas odwracając mięso. Następnie boczek przenieść do naczynia służącego gotowaniu na parze (alternatywnie do durszlaka wiszącego w garnku nad wrzącą wodą i przykrytego pokrywką), dodać zieloną cebulkę i gotować przez 2 godziny. Z podanych składników i  odcedzonego wywaru z gotowania boczku przygotować sos, zagęścić mąką. Podawać z jarzynami z wody i ziemniakami, ryżem lub pieczywem.

Rozgrzewający koktajl malinowy

40 dag mrożonych malin, 6 łyżek soku z czarnej porzeczki (lub likieru), 1 l herbaty o smaku czarnej porzeczki, odrobina cukru, pomarańcza.

Na 6 drewnianych patyczków wbić po 5 malin i włożyć je do zamrażalnika. Pozostałe owoce rozetrzeć na jednolitą masę i rozłożyć do 6 szklanek. Do każdej z nich wlać łyżkę soku (likieru) i wymieszać z malinami. Dolać wrzącą herbatę i szczyptę cukru. Włożyć po kilka plasterków pomarańczy i wbić w nie patyczki z malinami.

Torcik naleśnikowo - truskawkowy

1 torebka herbaty z owoców leśnych zaparzona w 1/2 szklanki wody, 250 ml kremówki 36%, 20 g cukru, 4 naleśniki, 30 dag pokrojonych truskawek, 2 łyżki żelatyny, 250 g ciemnej czekolady, wiórki kokosowe.

Kremówkę ubić z cukrem i wstawić do lodówki. Żelatynę rozpuścić w herbacie. Czekoladę podgrzać i wymieszać wszystko z kremówką. W tortownicy na naleśniku ułożyć kilka warstw owoców i masy, warstwy poprzekładać, zakończyć masą. Wstawić na 3 godziny do lodówki, ozdobić wiórkami.

Sorbet cytrynowo - grejfrutowy

1 torebka herbaty cytrynowej, 1 torebka herbaty Pu-Erh cytrusowej, 150 ml soku z czerwonego grejpfruta, 2 łyżki miodu naturalnego.

Zaparzyć herbatę, każdą w około 300 ml wody. Gorące płyny połączyć, dodać miód, dokładnie wymieszać. Dodać sok z czerwonego grejpfruta, wymieszać. Odstawić do schłodzenia. Wystudzony napój wlać do szklanek i wstawić do zamrażalnika na około 2 godziny. Po wyjęciu mieszać powstałą masę, np. widelcem lub mikserem i ponownie wstawić do zamrażalnika na ok. 2 godziny. Gotowy deser powinien po tym czasie się zmrozić i mieć półpłynną konsystencję topniejącego lodu. Podawać z limonką i liściem mięty.

Herbaciana babka

25 dag mąki, 10 dag cukru, 10 dag margaryny, 2 żółtka, 1 szklanka mocnej herbaty - naparu (np. Earl Grey), 10 dag rodzynek, 1 łyżeczka sody oczyszczonej, 1 łyżeczka proszku do pieczenia, 1 łyżeczka skórki otartej z cytryny, szczypta soli.

Rodzynki wypłukać i gotować 5 minut w herbacie, po czym odstawić do ostygnięcia i wyjąć z herbaty. Margarynę utrzeć z cukrem, dodawać po kolei: żółtka, skórkę z cytryny, sól, przesianą mąkę wymieszaną z sodą i proszkiem do pieczenia. Do ciasta wlewać stopniowo zimną herbatę i chwilę jeszcze wyrabiać. Dodać rodzynki, wymieszać. Piec w wysmarowanej i wysypanej tartą bułką formie babkowej lub małej tortownicy, w temperaturze 170 - 180ºC, około 50 - 60 minut. Zimną babkę można polukrować lub pokryć polewą.

Domowy poncz herbaciany

1 butelka półwytrawnego białego wina, 1/2 butelki wina czerwonego, 4 łyżeczki herbaty, 1 cytryna, cukier.

Herbatę zalać dwoma szklankami wrzątku i zaparzyć. Cytrynę umyć, zetrzeć z niej skórkę, wycisnąć sok. Połączyć oba wina z przecedzonym naparem herbaty. Dodać skórkę i sok z cytryny. Posłodzić do smaku, wymieszać i podgrzać pod przykryciem, nie doprowadzając do wrzenia. Gorący poncz podawać w szklanej wazie, salaterce lub od razu w szklaneczkach.

Ciastka miodowe

Ciasto:
1 szklanka miodu, 0,5 szklanki wody, 25 dag mąki, cynamon, 1 jajko, 10 dag masła, 1,5 łyżeczki proszku do pieczenia, 0,5 szklanki cukru, 1 polewa czekoladowa.

Poncz:
0,75 szklanki mocnego naparu z herbaty, 3 łyżeczki miodu, sok z 1 pomarańczy.

Masło utrzeć z cukrem i jajkiem. Dodać mąkę z proszkiem do pieczenia, miód rozpuszczony w wodzie i cynamon. Ciasto przełożyć do formy, piec około 40 min w temperaturze 200ºC, pokroić. Składniki na poncz wymieszać, nasączyć ciastka, posmarować polewą.

W.W. Pochlebkin w swojej książce "Herbata" (Warszawa, 1974) wyprowadził wzór na dokładną ilość łyżeczek herbaty, jaką trzeba zużyć, by przygotować napar dla danej liczby osób.

I tak, wzór dla herbaty czarnej ma postać:


Gdzie:
T - wielkość stała równa jednej łyżce herbaty,
x - ilość szklanek herbaty, którą zamierzmy wypić lub ilość gości.

Wzór dla herbaty aromatyzowanej (oraz białej i kwiatowej) ma postać:


Wypróbowując powyższe wzory, aby zaparzyć czarną herbatę dla czterech osób, potrzeba nam:


Jeślibyśmy chcieli te cztery osoby uraczyć herbatą aromatyzowaną, potrzeba by jej:

Sylwestrowy drink z burbonem

1 torebka czarnej herbaty, 125 ml burbona, 1 szklanka wody, 250 ml lemoniady, lód, cytryna.

Jedną z głównych przyczyn dość powolnego rozpowszechniania się herbaty jako napoju w Europie było, w pierwszym okresie, nieumiejętne obchodzenie się z nią. W związku z tym istnieje wiele żartobliwych anegdot na temat przyrządzania herbaty.

Jedną z nich jest anegdota o angielskim marynarzu, który w podarunku przysłał swojej matce funt herbaty. Matka, chcąc ugościć sąsiadki wykwintnym, zamorskim daniem, ugotowała w rondelku cały funt herbaty. Następnie odlała gorzką, jej zdaniem niepotrzebną brązową wodę, a na talerz wyłożyła wygotowane liście herbaty i polała je śmietanką.

W 1785 roku księżna Szkocji Monmouth przesłała swoim krewnym jeden funt herbaty. Członkowie rodziny, nie wiedząc co należy z nią zrobić, posiekali ją, udusili i podali na stół jak szpinak.

Arcyksiężna Northumberland, wychowawczyni angielskiej królowej Wiktorii, uważała, że picie herbaty oraz czytanie "Timesa", to ciężkie grzechy młodych dziewcząt. Dlatego też surowo zakazała swojej wychowance obydwu tych przyjemności. Zaraz po koronacji na królową w dniu 28 czerwca 1837 roku królowa Wiktoria zażądała filiżanki herbaty i najnowszego wydania "Timesa". Obydwa żądania zostały natychmiast spełnione, a wtedy Wiktoria powiedziała z uśmiechem: "Oto jest wreszcie dowód, że rzeczywiście panuję." Herbata, obok whiskey, stała się ulubionym napojem tej królowej.

Cecil Rhodes, angielski premier:
"Ostatnio byłem gościem barona Alfreda de Rotszylda w jego pałacyku miejskim przy Seamore Place. Wczesnym rankiem pojawił się w mojej sypialni lokaj w liberii z olbrzymim wózkiem śniadaniowym do obsługi gości w pokojach i zapytał: 'Czy życzy pan sobie herbaty, Sir, czy może świeżą brzoskwinię?' Wybrałem herbatę, a wtedy padło pytanie: 'Chińską, indyjską czy cejlońską, Sir?' Wybrałem herbatę indyjską i później nastąpił dalszy ciąg: 'Z cytryną, śmietanką czy mlekiem, Sir?' Gdy zdecydowałem się na mleko, wtedy zapytano mnie o rasę krowy, od której miało pochodzić to mleko: 'Jersey, Hereford czy Shorthorn, Sir?' Nigdy już więcej w życiu nie smakowała mi tak bardzo filiżanka herbaty jak wówczas - tutaj byłem rzeczywiście Jego Wysokością Gościem".

Poncz na Boże Narodzenie

2 butelki dobrego wina musującego (2 x 0,75 l), 1 butelka  rumu (0,75 l), sok z 1 cytryny, 3 szklanki bardzo mocnej herbaty, cukier do smaku.

W dużym rondlu wymieszać wszystkie składniki. Mocno podgrzać. Podawać w szklanej wazie ze szklaną chochlą. Znakomicie smakuje zarówno na gorąco jak i na zimno z kostkami lodu.

Herbata św. Mikołaja (4 porcje)

4 łyżki rumu, 4 łyżeczki syropu cukrowego, 1 l gorącej herbaty owocowej, cytryna.

Do szklanek wlać łyżkę rumu, dodać łyżeczkę syropu cukrowego. Dopełnić gorącą, świeżo zaparzoną herbatą, nie mieszać. Podawać z plasterkiem cytryny.

Kurczak po szatańsku

1 duży kurczak, sok z cytryny, 1 szklanka mocnej herbaty (najlepiej Earl Grey), 1 łyżeczka suszonego cząbru, 1 łyżeczka suszonej kolendry, 1 łyżeczka przyprawy curry, sól, pieprz, tłuszcz do smażenia.

Kurczaka podzielić na niewielkie porcje, skropić sokiem z cytryny, posypać przyprawami i obtoczyć w ziołach. Zawinąć w folię spożywczą i umieścić w lodowce przynajmniej na 1 godzinę. Wyjąć, kawałki mięsa obsmażyć na zloty kolor w gorącym tłuszczu, dolać zaparzoną herbatę i dusić na małym ogniu pod przykryciem około 30 minut. Podawać z ryżem i marchewką z groszkiem.

Sorbet z zielonej herbaty i miodu

4 torebki herbaty zielonej (najlepiej o aromacie cytrusowym), 1 l wody, 40 dag cukru, 10 dag miodu, sok z 1 cytryny i 1 pomarańczy.

Herbatę zaparzyć w 0,5 l wody. Resztę wody wlać do rondla, dodać cukier i miód, doprowadzić do wrzenia i gotować jeszcze kilka chwil, cały czas mieszając. Ostudzić, dolać zaparzoną herbatę i sok z owoców. Następnie całość wymieszać, rozlać do pucharków i umieścić w zamrażarce na około 2,5 godziny, co jakiś czas mieszając, by masa nie zamarzła.

Herbaty kwiatowe
Tradycja kwiatowych herbat jest bardzo stara. Pierwszymi mistrzami w sztuce dodawania zapachów stali się Chińczycy, którzy z czasem stali się wzorem dla ludzi Zachodu. Najczęściej przygotowuje się mieszanki herbat czarnych i Oolong z pączkami lub płatkami kwiatów. Do 100 kg herbacianych liści dodaje się przeciętnie 25 - 30 kg kwiatów, jeszcze zanim te pierwsze się ususzą.

Najpopularniejsze herbaty kwiatowe to np.:

• różana - dodaje się do niej kwiaty róż zebrane wiosną o świcie, pokryte jeszcze rosą. Zanim proces suszenia dobiegnie końca, pączki i płatki kwiatów miesza się z liśćmi czerwonej herbaty z Fujian lub Zhejiang.

• jaśminowa - najbardziej popularna na Zachodzie; przygotowuje się ją na bazie herbaty zielonej lub czerwonej Oolong z dodatkiem świeżo zebranych kwiatów jaśminu, pomarańczy oraz kamelii; po jednokrotnym parzeniu można ją ponownie zaparzyć następnego dnia, należy jednak wówczas usunąć z niej kwiaty, gdyż w przeciwnym razie nabierze goryczki; herbatę jaśminową zalicza się do mocnych.

• chryzantemowa - podstawowym surowcem przy jej sporządzaniu jest herbata Pu-Erh, do której dodaje się pączki chryzantemy.

• z kwiatem lotosu - przygotowuje się ją z zielonej herbaty wymieszanej z kwiatami lotosu, uprawianymi na południu Chin; w Wietnamie liście zielonej herbaty wkłada się na noc do serca kwiatów, które mają się rozwinąć i zbiera nazajutrz.

• inne - np. gardeniowa, z kwiatem orchidei itp.